| บทคัดย่อ(ไทย) |
การศึกษาความหลากหลายของชนิดและการแพร่กระจายของสัตว์วงศ์ตะกวดในภาคใต้ของประเทศไทย ตั้งแต่เดือน มกราคม พ.ศ. 2540 ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2542 พบสัตว์ในวงศ์ตะกวด 4ชนิดได้แก่ เหี้ย ~iVaranus salvator~i (Laurenti, 1768) เห่าช้าง ~iVaranus rudicollis~i (Gray, 1845)ตะกวด ~iVaranus bengalensis nebulosus~i (Gray, 1831) และตุ๊ดตู่ ~iVaranus dumerilii~i (Schlegel, 1839)สำหรับแลนดอน ~iVaranus flavescens~i (Hardwicke and Gray, 1827) และ เหี้ยดำ ~iVaranus salvator komaini~iNutphand, 1987 ไม่พบในการสำรวจครั้งนี้ เหี้ยและตะกวดมีการกระจายทั่วทุกพื้นที่ในภาคใต้ ทั้งพื้นที่ป่าและพื้นที่เกษตรกรรม เห่าช้างและตุ๊ดตู่ส่วนมากอยู่ตามบริเวณป่าชื้นที่รกทึบและมีความอุดมสมบูรณ์ สามชนิดแรกพบว่ามีการกระจายอยู่ทุกเทือกเขาทั่วทั้งภาคใต้คือ เทือกเขาภูเก็ต เทือกเขานครศรีธรรมราชและเทือกเขาสันกาลาคีรี สำหรับตุ๊ดตู่พบเฉพาะบริเวณเทือกเขานครศรีธรรมราชและสันกาลาคีรีเท่านั้น การศึกษาความแตกต่างของลักษณะทางสัณฐานวิทยาในสัตว์วงศ์ตะกวดในภาคใต้ของประเทศไทย พบว่าเห่าช้างและตุ๊ดตู่สามารถแยกออกจากกันได้ด้วยลักษณะของเกล็ดคอ (nuchal scale) ในชนิดที่เหลือคือ เหี้ย(รวมทั้งเหี้ยดำ) และตะกวด เมื่อใช้สถิติ Analysis of Variance ในการวิเคราะห์ความแตกต่างพบว่า ระยะห่างระหว่างจมูกถึงปลายจงอยปาก ความยาวของจมูกและระยะห่างระหว่างจมูกด้านซ้ายและขวา สามารถใช้จำแนกชนิดได้ โดยมีค่าความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญที่p< 0.05 ความแตกต่างระหว่างเพศใน เหี้ย ตะกวด และเห่าช้าง เมื่อวิเคราะห์ด้วยสถิติ Mann-Whitney U-test พบว่าในตัวผู้มีความยาวใหญ่มากกว่าตัวเมียทุกลักษณะโดยมีค่าความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญที่ p< 0.05 นอกจากนี้ Discriminant Function analysis ยังถูกนำมาประยุกต์สร้างสมการทำนายชนิดและเพศของสัตว์ในวงศ์ตะกวดด้วย การเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างเหี้ยและเหี้ยดำ พบว่าค่าสัดส่วนของลักษณะส่วนมากไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อนำผลการศึกษา Canonical Discriminant Function มาพิจารณาสรุปได้ว่า เหี้ยดำไม่สามารถแยกออกเป็นชนิดใหม่หรือชนิดย่อยของเหี้ยได้ การศึกษาข้อมูลทางนิเวศวิทยาและชีววิทยาบางประการ พบว่าสัตว์วงศ์ตะกวดทุกชนิดอยู่ในภาวะถูกคุกคามจากข้อมูลการศึกษาทั้งหมดและอาศัยเกณฑ์การจัดสถานภาพของ IUCN สามารถประเมินได้ว่าเหี้ยและตะกวดควรถูกจัดอยู่ในภาวะสัตว์ที่มีแนวโน้มจะสูญพันธุ์ เห่าช้างและตุ๊ดตู่ควรจัดอยู่ในสภาวะเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ ส่วนเหี้ยดำจัดเป็นสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง ถึงแม้ว่าข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งที่อยู่อาศัยของเหี้ยดำในสภาพธรรมชาติยังไม่เป็นที่ชัดเจน |
| บทคัดย่อ(English) |
The studies of species diversity, distribution and sexual dimorphism of monitorlizards were carried out from January 1998 to December 1999. Four species were foundin southern Thailand, comprising ~iVaranus salvator~i (Laurenti, 1768), ~iV.rudicollis~i (Gray, 1845), ~iV. bengalensis nebulosus~i (Gray, 1831) and ~iV.dumerilii~i (Schlegel, 1839). ~iV. flavescens~i (Hardwicke and Gray, 1827) and the~iVaranus salvator komaini~i Nutphand, 1987 were not found during the field survey. ~iV. salvator~i and V. ~ib. nebulosus~i distribute throughout southern Thailandin both forest and agricultural areas while ~iV. rudicollis~i and ~iV. dumerilii~iare usually found in undisturbed forests. The former three species distribute inthree main mountain ranges (MR), i.e. Phuket MR, Nakhon Sri Thammarat MR and SanKarakiri MR whereas the last is only found in Nakhon Sri Thammarat MR and SanKarakiri MR. Morphological differences among monitor lizards in southern Thailand werestudied using the Analysis of Variance (p < 0.05). Some specific characters can beused to identify the species of monitors i.e. nuchal scale, snout-vent length,nostril length and nostril width. Sexual difference was studied in ~iV. salvator, V.rudicollis~i and ~iV. b. nebulosus~i using Mann Whitney U-test (p < 0.05). All traitsof male monitors were found to be longer and larger than that of the female monitorsin all three species. Moreover, the Discriminant Function Analysis was applied tocreate equations for the prediction of the species and sexes of monitor lizards insouthern Thailand as well. Morphological characters of ~iV. s. komaini~i were compared to ~iV. salvator.~iBoth of them have similarity in most of their morphological characters. Consideringthe result from Canonical Discriminant Function, it could not be concluded that the~iV. s. komaini~i is a separate species or a subspecies of ~iV. salvator.~i Some ecological and biological information of monitor lizards were studied. Allspecies are being threatened by human disturbance. Based on the IUCN's criteria forthe categories of threat, ~iV. salvator~i and ~iV. b. nebulosus~i are suggested toclassified under in vulnerable category while ~iV. rudicollis~i and ~iV. dumerilii~ishould be in endangered status. The ~iV. s. komaini~i is critically endangered andits natural habitat is still unknown. |
